Nawigacja

Pułkownik Aleksander Hertel

Aleksander Hertel urodził się 28 sierpnia 1894 r. w Radomiu. Syn Wojciecha - farmaceuty i Marii Frieck. Od 1913 r. studiował na uniwersytecie w Zurychu chemię, należąc jednocześnie do tajnego Związku Strzeleckiego. W sierpniu 1914 r. powrócił do Krakowa i wstąpił do artylerii legionowej w Przegorzałkach. W lipcu 1915 r. awansował na podporucznika a w grudniu na porucznika. W latach 1916 - 1917 dowodził baterią konną. Po kryzysie przysięgowym w lipcu 1917 r. internowany w Beniaminowie. Od kwietnia 1918 r. w PSZ na kursie topografii. W Polsce niepodległej, od 1 września 1919 r. jako dowódca dywizjonu 1 pap brał udział w walkach na wschodzie. 15 IV 1920 r. awansowany na froncie na majora.

Wyróżnił się w bitwach pod Dyneburgiem i Żytomierzem, gdzie zniszczył artylerię radzieckiej straży tylnej i zdobył dwa działa. Za te i inne czyny bojowe odznaczony orderem VM 5 kl. Po wojnie przechodził kolejne awanse w stopniach i stanowiskach. 19 marca 1932 awansował na pułkownika. Od listopada 1938 r. był dowódcą piechoty dywizyjnej 18 DP w Łomży. Z jednostką tą walczył przeciwko Niemcom we wrześniu 1939 r. Po ciężkim zranieniu płk dypl. Stefana Koseckiego - dowódcy 18 DP objął dowództwo tej dywizji. Poległ pod Andrzejewem 12 września L939 r. Pochowany w rejonie walk, w kwaterze wojskowej cmentarza w Andrzejewie.

Odznaczony m.in. VM 5 kl (1920 nr 954) podany do odznaczenia VM 4 i 3 kl, Krzyżem Walecznych (3x), Krzyżem Niepodległości, OOP 4 kl.; ZKZ; Łotewskim Medalem Pamiątkowym. Upamiętniony: Tablicą imienną w mauzoleum 18 DP w Andrzejewie, wymieniony na tablicy na zew. ścianie kościoła w Andrzejewie, wymieniony na tablicy "Polegli za wiarę i Ojczyznę" w krużganku kościoła św. Antoniego w Warszawie.
Opracowano na podstawie:
Brodzicki Cz. Łomża i powiat łomżyński w latach drugiej wojny światowej i trudnych latach powojennych. Łomża 2004.
Łaszczkowski M. Ziemia Łomżyńska w latach wojny i okupacji 1939–1945.