Nawigacja

Historia gminy

Do drugiej połowy XIX wieku Andrzejewo jako miasto stanowiło samodzielną jednostkę administracyjną wchodzącą w skład powiatu ostrowskiego. W roku 1869 w wyniku represji po Powstaniu Styczniowym miasto zostało pozbawione praw i stało się osadą miejską. Andrzejewo zostało włączone w granice gminy Warchoły stając się jednocześnie siedzibą urzędu gminnego.

Ważnym momentem w dziejach była rewolucja 1905 r. Mieszkańcy całego powiatu ostrowskiego czynnie włączali się do walki o wprowadzenie do urzędów i szkół języka polskiego. W końcu grudnia 1905 r. zebranie gminne urzędu gminy Warchoły podjęło oficjalną uchwałę o wprowadzeniu języka polskiego w szkołach. Mimo to nauka jeszcze przez kilka lat prowadzona była po rosyjsku. W czerwcu 1907 roku rewolucja upadła, lecz powstały ruch oświatowy rozwijał się.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wprowadzono nową organizację władz administracyjnych. W sierpniu 1919 r. w skład nowoutworzonego województwa białostockiego włączono gminę Warchoły wraz z 13 innymi jednostkami administracyjnymi powiatu ostrowskiego.

Według stanu na rok 1921 w 30 miejscowościach wchodzących w skład gminy Warchoły zamieszkiwało 3781 osób, z przewagą kobiet - 1922. W roku 1930 w gminie funkcjonowały 4 szkoły. Mieściły się one w 14 wynajętych lokalach. Zwiększyła się też ilość miejscowości do 36 a za tym idzie wzrosła liczba mieszkańców do 6020 osób (stan na rok 1931).

W kwietniu 1939 powiat ostrowski (również gmina Warchoły) został przeniesiony do województwa warszawskiego. Na początku II Wojny Światowej obszar powiatu z okresu międzywojennego został przedzielony granicą między Generalną Gubernią a utworzoną przez Związek Radziecki Zachodnią Białorusią. Gmina Warchoły znalazła się pod okupacją radziecką i została włączona do obwodu Łomża. Jesienią 1939 roku sowieci rozpoczęli budowę Linii Mołotowa - pasa umocnień ciągnących się wzdłuż granicy z Niemcami. Na terenie gminy powstał fragment Zambrowskiego Rejonu Umocnień. W czerwcu 1941 roku gmina została zajęta przez Niemców.

Po zakończeniu II Wojny gmina Warchoły powraca do powiatu ostrowskiego. W skład gminy nadal wchodzi 36 miejscowości. Liczba ludności spadła do 4556 osób (stan na rok 1946).

W roku 1954 przeprowadzono reformę podziału administracyjnego, polegającą na zniesieniu gmin i utworzeniu gromad. Tereny należące do gminy Warchoły weszły w skład gromad: Andrzejewo, Zaręby Bolędy, Przeździecko Mroczki, Skarżyn Stary.
Scalanie terenów dawnej gminy rozpoczęło się już pięć lat później. W styczniu 1959 gromada Zaręby Bolędy została włączona do gromady Andrzejewo, a w rok później kolejne wsie z likwidowanych gromad: Ruskołęki Stare, Godlewo Gorzejewo, Przeździecko Mroczki i Skarżyn Stary.

1 stycznia 1973 r. przeprowadzona została kolejna reforma podziału administracyjnego. Rozwiązane zostały gromady a w ich miejsce powstały gminy. W skład gminy Andrzejewo weszła cała gromada Andrzejewo (17 sołectw) oraz z gromad: Szulborze Wielkie - 5 sołectw i Jasienica - 7 sołectw. Ludność gminy w tym czasie wynosiła 5822 osoby.

W maju 1975 r. wprowadzono podział Polski na 49 województw i zniesiono powiaty. Gmina Andrzejewo została włączona do województwa łomżyńskiego.

Ustawa sejmowa z 5 czerwca 1998 roku przywróciła samorząd powiatowy. 1 stycznia 1999 roku gmina Andrzejewo powraca do powiatu ostrowskiego w województwie mazowieckim.
Opracowano na podstawie:
Bartniczak M. Podziały administracyjne w powiecie Ostrów Mazowiecka w Ostrów Mazowiecka z dziejów miasta i powiatu, pod red. S. Russockiego. Książka i Wiedza. Warszawa 1975.
Dymek B. Ostrów Mazowiecka w latach 1918-1939 w Ostrów Mazowiecka z dziejów miasta i powiatu, pod red. S. Russockiego. Książka i Wiedza. Warszawa 1975.
Kowejsza J., Łukasiewicz J. Powiat Ostrów Mazowiecka w latach 1867-1914 w Ostrów Mazowiecka z dziejów miasta i powiatu, pod red. S. Russockiego. Książka i Wiedza. Warszawa 1975.
www.fortress.hg.pl